آشنایی با سود پرک

کاستیک سودا

سود پرک چیست؟

سود پرک با فرمول شیمیایی  NaOH که به نام های سدیم هیدروکسید ، کاستیک سودا و آب قلیایی نیز معروف است یک محصول پرک مانند یا پولک شکل جامد و سفید رنگ است. سود پرک را با نام سود سوزآور هم می شناسند و علت این نام گذاری به هویت این ماده برمی گردد ، چرا که پایه این ماده شیمیایی بسیار حساس و قلیایی است و در صورت تماس با پوست می تواند باعث سوختگی و سوزش شدید شود. این محصول ، متنوع است و می تواند در انواع مختلفی از فرآیند ها یافت شود.

سود پرک
سود پرک

برای آشنایی بیشتر با سود پرک  به یکسری ویژگی های این ماده اشاره می کنیم :

ویژگی مقدار
وزن مولکولی 39.997 گرم بر مول
فرمول مولکولی NaOH or HNaO
ویژگی ظاهری بلورین، سفید، شفاف، غیر فرار
میزان خورندگی بسیار بالا
دمای ذوب 62 درجه سانتی گراد
دمای جوش 140 درجه سانتی گراد
چگالی 1.5 گرم بر سانتی متر مکعب
درجه خلوص 98-99 %
میزان حلالیت در آب 109 گرم بر میلی لیتر
ساختار کریستالی ارتورومبیک
نوع پیوند یونی
ظرفیت گرمایی 59.9  ژول بر مول، درجه کلوین

  بهتر است بدانید، سدیم هیدروکسید به چهار صورت در صنعت قابل عرضه می باشد :

  1. به شکل مایع با درصد خلوص های متفاوت ،
  2. به شکل پرک یا پولک ( جامد سفید رنگ و بدون بو ) ،
  3. به شکل گلوله های کوچک برف ( معروف به گرانول ، جامد و سفید رنگ ) ،
  4. به شکل پودری ( دانه های نسبت ریز) .
سود کاستیک
چهار شکل متفاوت سدیم هیدروکسید

روش تهیه سود پرک در صنعت چگونه است؟

در صنعت سدیم هیدروکسید  به سه روش تولید می شوند :

  1. روش غشایی یا ممبران (Membrane) ،
  2. روش جیوه ای یا مرکیوری (Mercury) ،
  3. 3.       روش دیافراگم (Diaphragme) .

در ادامه روش و طرز تهیه سود پرک از سود مایع را در صنعت معرفی می کنیم :

سود مایع
سود مایع

سود پرک از سود مایع تولید می شود که خود سود مایع طی یک پروسه تغلیظ و تبخیر به دست می آید. در خط تولید ماده شیمایی سود پرک ابتدا سود مایع با درجه خلوص 50 درصد به وسیله تانکر های بزرگ وارد کارخانه های تولید سود پرک می شوند و سپس در مخازن مخصوص تا دمای 1400 درجه حرارت داده می شوند . در پایان عملیات مایعات تبخیر می شوند و درصد خلوص محصول افزایش پیدا می کند . (قبلا اشاره کردیم که کاستیک سودا یک ماده شیمیایی با خاصیت خورندگی است به همین دلیل قطعات به کار رفته در دستگاه ها و خط تولید آن باید از جنس آلیاژی باشد مثل نیکل تا بعد از مدتی از بین نروند و فرسوده نشوند).

پس از رسیدن سود مایع به غلظت و خلوص مورد نیاز ، وارد مرحله بعد می شویم جهت سرد کردن و خشک نمودن و رسیدن به محصول نهایی که همان سود پرک است . سود پرک تولید شده را به سرعت بسته بندی می کنند (سرعت در زمان بسته بندی شدن سود پرک بسیار مهم است چون که کاستیک سودا جاذب رطوبت و است ، به همین دلیل بلافاصله پس از تولید بسته بندی می شود.) سود برک به دست آمده  به رنگ کاملا سفید بوده و دارای درجه خلوص حدود 98 درصد است .

موارد مصرف سود پرک در چه مشاغلی می باشد؟

با توجه به ویژگی هایی که از این ماده شیمیایی تا به این جا یاد  گرفته ایم ، بهتر است بدانیم که  کاستیک سودا یا همان سود پرک  در صنایع مختلف بسیاری کاربرد دارد برای مثال :

در صنایع مختلف به عنوان ماده ضد عفونی کننده ، هم چنین در صنایع الکل سازی ، آرایشی بهداشتی ، دارو سازی ، باطری سازی و تولید انرژی ، کاشی و سرامیک ، تولید شوینده ، کاغذ سازی ، جرم گیر ، نساجی و چرم ، رنگ رزی ، تولید مواد شیمیایی ، تولید چسب فلزات و آبکاری  (فلز ، روی ، آلومینیوم ) و صنایع غذایی ( تولید شیر ، شکلات ، کاکائو ، نوشابه ، قند ، شکر ، تصفیه روغن ، کارواش ها ، کنسرو سازی و … ) و در آزمایشگاه ها برای تعیین غلظت اسیدها در طی آزمایش.

حال به اختصار به برخی از موارد استفاده در صنایع و مشاغل مختلف اشاره می کنیم:

سود پرک
  • سود پرک در محصولات تمیز کننده و ضد عفونی کننده

از سدیم هیدروکسید برای ساخت صابون و انواع مواد شوینده مورد استفاده در منازل و مصارف تجاری استفاده می شود. برای مثال سفید کننده ها با ترکیب کلر و سدیم هیدروکسید تولید می شود. همان طور که می دانید سدیم هیدروکسید در اثر واکنش با چربی، پیه و روغن‌های گیاهی به صابون تبدیل می‌شود.

  • سود پرک در داروسازی و پزشکی

سدیم هیدروکسید برای کمک به تولید انواع داروها و محصولات دارویی از جمله داروهای تسکین دهنده درد مانند آسپیرین گرفته تا دارو های ضد انعقاد خون که می تواند در جلوگیری از لخته شدن خون کمک کند ، و هم چنین داروهای کاهش دهنده کلسترول استفاده می شوند.

  • سود پرک در تولید انرژی

در بخش تولید انرژی از سدیم هیدروکسید در تولید پیل های سوختی استفاده می شود. پیل های سوختی  مانند باتری ها برای تولید ایمن برق به منظور کاربرد در طیف وسیعی از صنایع از جمله حمل و نقل ، نگهداری مواد ، استفاده می شوند . هم چنین رزین های اپوکسی که با سدیم هیدروکسید تولید می شوند در توربین های بادی استفاده می شوند.

  • سود پرک در تصفیه آب

تأسیسات تصفیه آب شهری از سدیم هیدروکسید به دو منظور استفاده می کنند :

  1. برای کنترل اسیدیته آب ،
  2. کمک به حذف فلزات سنگین از آب .
  3. برای تولید سدیم هیپوکلریت سدیم به عنوان ماده ضد عفونی کننده آب .
  • سود پرک در تولید مواد غذایی

سدیم هیدروکسید در برنامه تهیه مواد غذایی مثل زیتون مورد استفاده قرار می گیرد . سدیم هیدروکسید هم چنین برای از بین بردن پوست گوجه فرنگی ، سیب زمینی و سایر میوه ها و سبزیجات جهت تولید کنسرو استفاده می شود و همچنین به عنوان یکی از اجزای مواد نگهدارنده مواد غذایی که به جلوگیری از رشد باکتری ها در کمک می کند.

  • سود پرک در محصولات چوبی و کاغذی

در بسیاری از فرآیندهای تولید کاغذ ، چوب با محلول حاوی سولفید سدیم و هیدروکسید سدیم آماده می شود. این کمک می کند تا اکثر مواد مزاحم در چوب حل شوند و سلولزی که باقی می ماند خلوص بالاتری داشته باشد. علاوه بر آن در فرآیند بازیافت کاغذ ، از سدیم هیدروکسید برای جدا کردن جوهر از الیاف کاغذ استفاده می شود تا الیاف به دست آمده، مجددا وارد چرخه تولید کاغذ شود.

  • سود پرک در فرآوری سنگ معدن آلومینیوم

از سدیم هیدروکسید برای استخراج آلومینا از مواد معدنی طبیعی استفاده می شود. آلومینا به خودی خود در ساخت آلومینیوم و انواع محصولات مختلف از جمله فویل ، قوطی ، ظروف آشپزخانه ، لیوان آبجو و قطعات هواپیما استفاده می شود.

  • سود پرک در سایر مصارف صنعتی

سدیم هیدروکسید در بسیاری دیگر از فرآیندهای صنعتی و تولیدی مورد استفاده قرار می گیرد. از این ماده برای ساختن ریون ، اسپندکس ، مواد منفجره ، رزین های اپوکسی ، رنگ ها ، شیشه و سرامیک استفاده می شود. هم چنین در صنایع نساجی برای ساختن رنگ ها ، فرآوری پارچه های نخی و شستشو و سفید کردن و هم چنین در تمیز کردن و پردازش فلزات ، روکش اکسید ، آبکاری و استخراج الکترولیتی مورد استفاده قرار می گیرد.

علاوه بر آن از سدیم هیدروکسید برای تصفیه مواد اولیه در محصولات چوبی مانند کابینت ، مبلمان و همین طور سفید کردن و تمیز کردن چوب استفاده می شود.

نکات مهم در مورد سود پرک

  1. از آنجا که نگهداری از این ماده شیمیایی نسبتاً دشوار است و شاید شما نیاز به خرید عمده آن نداشته باشید . پس بهتر است بتوانید افراد دیگری که به این ماده شیمیایی (سود پرک) احتیاج دارند پیدا کنید تا هزینه را تقسیم کنید . درست است این یک کالای گران نیست اما وقتی وزن زیادی از آن را نیاز ندارید این کار ، بهترین روش است.
  2. درب ظرف را محکم ببنید و دور از رطوبت نگه دارید چون سود سوز آور رطوبت هوا را جذب می کند و با آن واکنش می دهد.
  3. از دسترس بچه ها و حیوانات خانگی دور نگه دارید . چون در صورت تماس با پوست می تواند باعث سوختگی شدید شود .
  4. برای دست زدن به سود سوز آور از دستکش یا ظروف استفاده کنید.
  5. واکنش های مربوط به این ماده شیمیایی را در یک اتاق با تهویه مناسب یا بیرون از منزل انجام دهید. چون واکنش های سود پرک معمولا با آزاد شدن گرما و دودهای مضر همراه است .
عوارض سود پرک
خصلت خورندگی سود پرک

جایگزین سود پرک چه چیز می تواند باشد؟

پتاسیم هیدروکسید یا دیگر جایگزین های قلیایی

بسته به کاربردی که در نظر دارید ، ممکن است بتوانید یک ماده شیمیایی مشابه با پایه قلیایی مثل هیدروکسید پتاسیم (KOH) جایگزین کنید. این ماده شیمیایی را می توانید حتی خودتان با خیساندن خاکسترهای چوب در آب درست کنید . برای این کار مقدار زیادی خاکستر را در مقدار کمی آب خیس کنید. فقط مراقب باشید و هنگام دست زدن به مایع از دستکش استفاده کنید. این پروژه فقط باید در فضای بیرون یا در فضایی با تهویه مناسب انجام شود.

خرید عمده سود پرک

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *